Bajzel antYstyczny

Gabinet luster

2012-02-19T16:01:00.000-08:00

Człowiek jest zbyt statyczny, zbyt unieruchomiony, jak kukła, w mentalnym bezruchu, o konturze niewypełnionym, bez pasji, bez rozpaczy. Bez niespokojności, histerii, chaosu. To gabinet luster, twór sztuczny, hermetyczny, spłycony, powierzchowny.

Ogłoszenie

2012-02-12T13:08:00.000-08:00

Zaproszenie do polubienia: Bajzel-antYstyczny na fb.

Kawa i papierosy

2012-02-08T16:13:00.000-08:00

Estetyczna opuchlizna po zbliżeniu z twórczością Jima Jarmuscha. Motyw klatki i zamknięcia. Eskalacja świadomości. Peiperowskie nowe usta - pochłanianie, przeżuwanie, wydalanie. Słowo. Człowiek ma naturę elementarną, schizofreniczną, składniową. Papieros. Samopalenie. Mentalny wsys, wchłanianie. Rozkład.

Współpracę nad projektem, inspirowanym filmem Jima Jarmuscha "Kawa i papierosy", zaproponowała Joanna Szalona - Człowiek Sztuki.

Autoportrety.

Monodrama

2012-01-24T03:16:00.000-08:00

Odsłona druga zabawy z autoportretem, kolejna część cyklu "Monodrama" albo motyw rozszczepienia, nadmiar materii, Kosmos, Babel, odbicia.

Pracownia Manekinów

2012-01-17T04:57:00.000-08:00

Moje rzemiosło portretowe uprawiam gdzieś poza głównym nurtem literackim, a patronuje mu manifest z "Traktatu o manekinach" Brunona Schulza: "Nie zależy nam (...) na tworach o długim oddechu, na istotach na daleką metę. Nasze kreatury nie będą bohaterami romansów w wielu tomach. Ich role będą krótkie, lapidarne, ich charaktery - bez dalszych planów. Często dla jednego gestu, dla jednego słowa podejmiemy się trudu powołania ich do życia na tę jedną chwilę. (...) Naszą ambicję pokładać będziemy w tej dumnej dewizie: dla każdego gestu inny aktor. Do obsługi każdego słowa, każdego czynu powołamy do życia osobnego człowieka. (...) Słowem - (...) chcemy stworzyć po raz wtóry człowieka, na obraz i podobieństwo manekina". Oto spóźniona maskarada w Pracowni Manekinów!

Kazimierz krakowski

2012-01-16T16:55:00.000-08:00

Odnalazłam w graciarnii, składzie obrazków zużytych, i drgnęło sentymentalne serce, rozstrojona dusza. O, Kraków, Kraków, Kraków!

Portret z pawiem

2012-01-14T08:19:00.000-08:00

Uprawiam symbolizm prymitywny. Forma i znaczenie. Wciąż wracam do problemu rozszczepienia twarzy-tożsamości, motywu odbicia, powtórzenia, deformacji, czerpię z kubizmu i secesji. Człowiek ma naturę schizofreniczną, elementarną, paw symbolizuje nadmiar form i wieczność ich trwania.

Paryż

2012-01-10T15:01:00.000-08:00

Monumentalny, literacki Paryż, pulsująca bohema i mieszczańska kołtuneria.

Kracow

2012-01-09T14:50:00.000-08:00

Lubię cię, Miasto, zamknięte w kadrze, bo masz też taką twarz, a ja mam słabość do form symetrycznych.

Projekt "Stopklatka": Wygnanie

2012-01-05T03:27:00.000-08:00

Jeśli będę milczał, czy odnajdę kontur? Jeśli znieruchomieję, czy wypełnię się barwą? Dziwna myśl. Mój kolor jest intensywny, cisza gęstnieje, mgła nierozrysowana, wejście w samotność. Nie wymykają się słowa, nie uczestniczą w tańcu, nie są migotliwe. Wrażenie jest wytarte z blasku, impresja wypłaszczona.

Pochłania mnie lustro, wybiera fragmenty postaci, zamyka w przestrzeni odwróconej. To nie ja, ten szklany, przezroczysty. Postać z El Greca, intensywność jest poza mną. Nikt nie patrzy. Nikt nie słucha. Znieruchomiałem, ikona fotograficzna. Ktoś mieszka po drugiej stronie lustra, lecz pomieszały się języki, Babel nadrealny. W myślach płynę po dalekich morzach, zatapiam się w zieloność. Tutaj stoję jak wygnaniec, w poszukiwaniu straconego konturu, w poszukiwaniu wypłowiałej barwy. Jak straceniec stoję nad tobą i czekam, może otworzysz oczy, człowieku utkany z odbić i odprysków.

Wygnanie, reż. Andriej Zwiagincew.

Do fotografii polecam muzykę: Goran Trajkoski, Vlez vo samotija.

O projekcie "Stopklatka"

2012-01-04T13:23:00.000-08:00

Nasz teatralny opiekun i reżyser spektaklu “Wybrałem Szaleństwo”, pan Skiba, na próbach często mawiał: “Podstawą bytu jest ruch i stopklatka”. Wspominanie wchodzi mi z wiekiem w krew, rozmyślam zaś w ciągłości swojej egzystencji: w kinie i w Lublinie, w kościele, w kawiarni i we śnie, w nędzy człowieczej i histerii wydumanej dekadencji. I z tego rozmyślania i wspominania wyszła idea, pomysł na projekt filmowy, oparty na słowie i stopklatce. Manifest projektu brzmi: na podstawie jednego ujęcia, na bazie jednego gestu, spojrzenia, kompozycji chcę opisać poruszające, metafizyczne albo zaangażowane dzieła kina. Chcę powrócić do źródła tego, czym jest film, do pojedynczych fotografii, z których reżyser tworzy historię. Chcę wreszcie stworzyć słowną impresję, powtórzenie, odbicie obrazu w literaturze. Niech byt projektu zostanie ustanowiony przez stopklatkę!

Monitoring

2011-12-27T06:53:00.000-08:00

Oto współczesna rzeczywistość! Ściana ma uszy, a żarówka oko.

44

2011-12-22T16:15:00.000-08:00

Z własną twarzą lepi mi się wizerunki najlepiej. Gorsze rzeczy widziała w lustrze - nie skoczy do gardła za niekorzystne przedstawienia, ba! roześmieje się z przerysowań, ubawi wybornie! Używam czasem swojej twarzy, jak kuglarz żongluję nią, wykrzywiam, koloruję albo pozbawiam barwy. Powielam, odbijam i wykręcam. Dziś przedstawiam dwa autoportrety poczwórne. Ot, forma! Pierwszy w ramach cyklu "Monodrama", drugi - rysunek nieukończony, rzemiosło uprawne, twarz podwieszona w próżni.

Dziwak

2011-12-22T13:33:00.000-08:00

Żyłem jak dziwak, który sądzi, że pędzi żywot niewidzialny dla nikogo – pisze Kundera. Żyłbym tak i tysiąc lat, gdyby nie dźwięk, głuche uderzenie, które zbudziło mnie ze snu. Lekkiego, na granicy wytrzymałości, w którym pamięć nie rejestruje klatek z obrazami, w którym anty-pamięć, nie pamięć jest, a anty-pamięć to linia ciągła bez początku i bez końca. Zbudziłem się wtenczas i niepokój mnie ogarnął. W głowie, wyobraźni oczyma, dostrzegłem krzyczące anioły z Młynów Sebyły. Powykrzywiane w grymasach, w jęku rozdzierającym, świdrującym bębenki, rozpięte na skrzydłach, napędzały mechanizm. Don Kiszoci. Co za obraz!

Tańczące chochoły o maskach człowieczych, szeptały do wiatru. Letargicznymi, sennymi ruchami, bezrefleksyjne, nakręcały maszynę. Stałem tam sam jeden, potem przysiadłem na granicy, a przede mną rozgrywał się niezmienny spektakl. W pułapce własnej wyobraźni się znalazłem, próbowałem objąć tę przestrzeń dziwną, te dale nie pomierzone, te melancholie siwe... Młyn sobie postawiłem. O ilem podobny do tańczących chochołów? Lecz pod stopami miałem maskę, która spadła z mojej twarzy, a maska ta nie miała oczu.

Świadomość nie ocala przed sennością. Świadomość (co najwyżej) snuje opowieści o własnym bycie autystycznym w pochodzie chochołów. Paradoks? Zobaczyłem, że byłem taki jak one. Twarz wykrzywiłem, szeptałem do siebie, zdziwaczałem nieświadomie. Więcej nawet, nazwisko moje z dawnego języka znaczy chochoł.

Jeszcze jesień ostatnią zapamiętałem jako luźne kadry, szukając skojarzeń zapadłem się w sobie. Deszcz sączył się z wolna i mgła opadała na miasto. Wędrowałem chodnikami, licząc kroki, podnosiłem liczbę do kwadratu, a potem do potęgi n-tej. Drogom przebytym taki charakter nadałem, mógłbym je mnożyć po sto i tysiąckroć, tworząc sieć na samego siebie, pułapkę z etykietą autodestrukcja. Mógłbym tak przecież. Zapomniałem jednak o wszystkim i gesty moje stały się automatyczne. Przyjemne odrętwienie zapanowało nad moim ciałem, bez czucia, bez uniesień, pustka niczym oko studni, zanurzam się w tej otchłani, autokreację tworzę na obraz i podobieństwo ciszy, bylebym rozłynął się w powietrzu, bylebym rozbił się na milion kawałków. Nie do pozbierania. Bylebym stał się popiołem albo chochołem.

Świadomość mówi mi, żem dziwak. Świadomość jest dewiacją. Krzyczące anioły zasypiają. Taniec chocholi trwa w niszy, na samym dnie umysłu.

Cykl "Miniatury": Eschaton

2011-12-22T10:06:00.000-08:00

Rozpoznając wczesną jesień, dostrzegam powolne obumarcie, rozkład kosmiczny, fantastyczne korowody białych czerwi, napęczniałą od barwy pleśń. Ten dotychczas uśpiony teatr wybuchnął nagle wściekłą chucią, roztańcował się w zapamiętaniu śmierci, nihilistycznym urojeniu, mdłościach. Biała cielesność manekinów, napuchnięte trocinami matrony, te kukły o włosach z pajęczej nitki, zanim zasną w błyszczącej martwocie gabloty, uwiodą kłamliwością lustra, migotliwością tapety, drżeniem bibułowych kwiatów, jak echo zadźwięczą, przebrzmią jak świeżość panien, pokryją się zasłoną kurzu. Tak przejrzeje ta rozkołysana maskarada, zaczerwieniona od bezwstydnej parady, zdyszany kabaret spóźnionych przebudzeń, pogrążając się na nowo w letargicznym pustośnie, obnażając swoją własną nicość.

Miasto

2011-12-22T09:45:00.000-08:00

Między bytem a fikcją umiejscowione, umiastowione Masa Maszyna. Odnalazłem je w utkanym labiryncie ulic, w roziskrzonych oczach kamienic, w słowie leniwie skapującym z ust, rozespanym Miasto, w rozśpiewanym, czarodziejskim tramwaju.

Codziennie zaprzeczam Peiperowi sennością oraz nędzną ekonomią bytu. Stąd moje wszystkie upadki, ubydlenia, stąd niemożliwość przebicia poza zewnętrzną tkankę, kołowrotek, fotoplastykon i inne op-arty. Miasto wchłania mnie do środka, dogłębnie, gra trąba jerychońska z wieży kościoła i rozpadam się łuska po łusce, wnikam w chodnik, wsiąkam, pęka Babel moich oczu. Chadzałem po wstęgach ulic, tuląc w sobie znudzonego Raskolnikowa, rozkołysany, roztańczony, rozziewany. Jeszcze nie wybrzmiało echo słonecznych dni, jeszcze się babim latem włosy moje tkają, pajęczynieją, a już śnieg, popiół, błędne koło z obrazu Malczewskiego. Zwiedzam Miasto, teraz stworzenie świata, teraz Eden, Babel i Betlejem, teraz ukrzyżowany Chrystus i swojskie Matki Boskie z filmu Balbiny Bruszewskiej. Rozsupłuję tkaninę powiązań, łączącą mnie z ostatnimi konwulsjami dogorywającej rzeczywistości. O, kondycjo psychiczna współczesnego człowieka, jakaś Ty licha, Lichwiarko!

Zostaniesz tu na dłużej jako mit, maska albo tapeta. Zostaniesz rozgoryczony, samoistny, podwieszony w próżni pokoju dla kuracjuszy. Zostaniesz niczym eksponat w muzeum, wpis w grafiku sprzątania klatki schodowej albo nawet i to nie. De profundis clamavi, a teraz śpię. We śnie przemierzam spirale dróg, kamienne ślimacze muszle, w których echo podwaja mnie i potraja, więc upłynniam się, ulatniam jak kamfora, przeźroczyścieję, milknę. I zostałem tak cudownie rozmnożony, a nie czuję związku, znaczenia, ani nie mam do powiedzenia za wiele, bo bywam mierną dekoracją, bywam jak odbitka w punkcie ksero niepowtarzalny. Fabuła się nie kręci, słowa się nie plotą, nić się nie rozwija, chaos nie rdzewieje. Nie ułagodzona myśl, nie czesałem się dziś rano.

Nie pamiętam, kiedy byłem jasny i spokojny, kiedym pulsował pod skórą jak pojedynczy nerw w tkance miejskiej. Na próżno mi ten cień pada pod stopy, więc próbuję rozdeptać go butem, wwiercić obcasem między bruk. Niech go wciągnie, niech go diabli, Lewiatany i inne Biedronki. Ja sobie tej iluzji nie stworzyłem, kłamałem albo pozwoliłem się okłamać, to jest Real, moi państwo, wibrująca dusza wszechświata. Coś się poplątało, coś się wykręciło na lewą stronę. Pękają mury Jerycha. Powróciłem z Miasta.

Tatrzańskie bajania

2011-12-22T09:39:00.000-08:00

Po dość mydlanej „Senności” Wojciech Kuczok częstuje nas upajającą, śląsko-góralską mieszanką. Upojenie to, jak dobry trunek, budzi w wyobraźni deliryczne sceny, ale uwaga! Po przedawkowaniu grozi kacem!

„Spiski, czyli teksty spisane” – jak brzmi dopisek na końcu książki – to zbiór pięciu historii, osadzonych w pieleszach gaździnowej chaty, tatrzańskich landszaftach oraz Grochowiakowych pocałunkach-krajobrazach, malowanych ironią niewinną i naiwną. Rzeczywistość w „Spiskach…” jest rzeczywistością spod znaku realności magicznej, która niekoniecznie rządzi się zdrowym rozsądkiem (próba dotarcia do środka mgły na wzór podróży do wnętrza Ziemi), a często irracjonalność świata przedstawionego mocno przypomina poetykę baśni (scena zbiorowej kopulacji górali na polanie o przedświcie).

Kuczok poradził sobie z młodopolskim wzorcem uświęconego opisu krajobrazu tatrzańskiego (Przybyszewska chuć, pojawiająca się jak modernistyczne widmo w pewnym momencie książki, nie nasuwa silnego skojarzenia z dawną epoką). Pisarz odrzuca go, nadając historiom ton zabawnej gawędy, która niekoniecznie jest wzniosła i pochwalna, często zaś brzmi nutą dobitną, ostrą i natarczywą. Czasem też fałszywie zagra i wdziera się w narrację zgrzytliwy fragment przesycony słowem. Pod koniec książki mnogość wątków oraz ich nieprawdopodobieństwo (nieprawdopodobne nawet jak na fikcję literacką) sprawia, że trudno to wszystko przyjąć bezkrytycznie, odstawić, strawić i trwać w błogim pustośnie. Przesyt powoduje ból trzewi, gorszy niż ten spowodowany głodem. Paradoksalnie to duża zaleta książki, bo ciekawi, zajmuje, drażni, ale nie pozwala ziewać.

Charakterystyczny humor Kuczoka sprawia, że momentami czytelnik zaśmiewa się do łez. Satyryczny ton narracji zaciemnia spojrzenie i trudno dostrzec w gruncie rzeczy jałową egzystencję bohaterów „Spisków…”. Autor swoje charaktery rysuje mocną kreską, bardzo intensywną, bardzo określoną. Poznajemy Jasia-wędrowniczka z nieodłącznym atrybutem – butelczyną – podzwaniającego po górach i dolinach pomniejszymi flaszeczkami kieszonkowymi. Jaś, kiedy pije, wpada w ekstatyczny nałóg przemierzania górskich szlaków, który zrozpaczona rodzina komentuje: „Do niczego w życiu nie dojdziesz!”. Dosadność i lekki cynizm w opisie tej sytuacji to wyraz umiejętnej gry na powierzchni językowej, wspaniałej żonglerki słowem.

Humor, ironia, a dla niektórych nawet profanacja, są cechami twórczości Kuczoka. Komiczny opis gazdy powracającego do domu z siekierką wbitą w czaszkę czy barbarzyńskie sceny walk „tubylców” rodem z Rzymu epoki Nerona wcale krwi w żyłach nie mrożą, bo przedstawione są w konwencji baśniowej i fantastycznej, nie zaś realistycznej. Pełna absurdu historia ustrzelenia misiaka to zabawa z tradycją literacką, która zna doskonale poetyckie opisy polowań polskiej szlachty (scena zabicia niedźwiedzia w „Panu Tadeuszu” Mickiewicza).

Dużą zaletą pisarstwa Kuczoka jest unikanie tonu moralizatorskiego. Tragiczne historie ludzkie, przesiąknięte alkoholem, oraz bohaterów umęczonych i rozmodlonych autor opisuje z perspektywy człowieka z zewnątrz. Narrator dziwi się góralskiej krzepie, twardości ducha i niemożliwym dla cepra zdolnościom regeneracyjnym po wódkowych maratonach, ale nie ocenia, nie gani, nie prawi morałów.

„Spiski…” przeczytać warto ze względu na urok twórczości Kuczoka, twórczości naiwnej i ciętej jednocześnie. Groteska, niewinna deformacja rzeczywistości oraz przyzwoita dawka aluzji literackich pozwala mi zaliczyć opowieści tatrzańskie w poczet książek udanych.

Wojciech Kuczok, Spiski. Przygody tatrzańskie, Wydawnictwo W.A.B., Warszawa 2010.

Epifora Tuwim

2011-12-20T11:37:00.000-08:00

Epifora jest powtórzeniem, plakat promujący wystawę to wizualizacja tego założenia. Nie bez wpływu pozostała sztuka op-artu. Bliska jest mi poetyka iluzji, lustra, labiryntu, kliszy filmowej. Sam projekt powstał w 2009 roku - w charakteryzacji, fotografii i teatrze poszukiwałyśmy motywów Tuwimowskich (strona projektu: Epifora Tuwim). Przygrywa Yann Tiersen.